Farkındalık Meditasyonu ile İçgörü Geliştirme

Farkındalık Meditasyonu ile İçgörü Geliştirme

Farkındalık meditasyonu’nun amacı farkındalığın geliştirilmesidir. Biraz kafa yorarsak, bütün günlük sorunlarımızın kişisel düşünce farklılıklardan kaynaklandığını ve düşüncelerimizden dolayı acı çektiğimizi görürüz. Hayatımızda sorun olan her şeyin aslında bizim kendi kendimize beynimizde yarattığımız açmazlardan ibaret olup olmadığını düşünelim.

Farkındalık Meditasyonu

İçgörü, “Beden(Kaya)”, “Hisler(Vedana)”, “Akıl(Citta)” ve “Akıl Nesneleri(Dhamma)” olarak açıklayabileceğimiz dört temel farkındalığın artırılması ile gelişir. Bu gelişimin sonucunca şeyleri oldukları gibi görmeye başlayan kişi kendini bağımlılıklarından kurtararak özgürleştirir.

İçgörü Geliştirme

Örneğin, sadece yaptığımız işleri işyerinde bırakıp kendimizle birlikte eve getirmeyerek ne kadar özgürleşebiliriz? Vipassana yoluyla oldukları gibi görmemiz gereken gerçekler gerekli olmadığı halde bağlandığımız her şeydir. Bize düşman olup canımızı acıtan o “şeyler” nelerdir? Hayatınızda aşağıdaki örneklerle hiç karşılaşıp karşılaşmadığınızı bir düşünün:

  • Daha önce hiç ayrıldığınız sevgilinizi düşünmekten kendinizi alamadığınız; onun başkaları ile ne kadar mutlu olduğunu düşünerek kıskançlığa kapıldığınız oldu mu?
  • Daha önce hiç tuttuğunuz takım yenildiği için kendinizi kaybetmiş hissettiğiniz oldu mu? Düşünürseniz aslında kaybettiğiniz bir şey olmadığını göreceksiniz.
  • Daha önce hiç bir kaç liralık kandırıldığınız ve bunu düşünmekten kendinizi alamadığınız oldu mu? Diyebiliriz ki, giden sadece paranız değildi; aynı zamanda kendi düşünceleriniz mutluluğunuzu sizden çalıverdi.

Daha dikkatlice geçmişe bakarsanız gereksiz, anlamsız veya değersiz şeylere üzüldüğünüz için ne kadar akılsız olduğunuzu söyleyerek arkadaşlarınıza kendinizi şikayet ettiğiniz zamanlara da rastlarsınız. Hatta bazen akılsızca olduğunu bildiğiniz halde üzüldüğünüz şeyi düşünmekten kendinizi alamadığınız olmuştur. O an üzüldüğünüz durumu kontrol edemezdiniz; fakat kontrol edemeyeceğinizin ayırdında değildiniz. Vipassanayı (Farkındalık meditasyonu) anlayan (farkına varan) kişi kendini acı çektiren bağımlılıklardan kurtarma yetisine sahip olur.

Düşünceleri Görme

Henüz düşüncelerinizi görmeyi bilmiyor olabilirsiniz. Düşüncelerinizi nasıl göreceğinizi düşünün. “Nasıl yani?” diyorsanız, kafanız karıştıysa, bir cevap bulmaya çalışıyorsanız doğru yoldasınız demektir. Kafa karışıklığı(belirsizlik) meditasyonda ilerlemeyi “engelleyici faktörler” arasındadır. Buddha’nın bunun için bir çözümü var. Oluşan belirsizliğin farkına varın. Bir belirsizlik oluştuğunu gördüğünüz an şeyleri olduğu gibi görüyorsunuz. Belirsizliğin farkına varmak tabii ki yeterli değildir, sizi acı çekmekten, sıkıntıdan kurtarmayabilir. Belirsizliğin nasıl sona erdiğininin doğasını da görmelisiniz.

Kısa bir ara verip soluklanın. Ve düşünün, tam da şu anda nefes alıyor musunuz, veriyor musunuz? Hangisini yaptığınıza karar verdiğiniz anda önceki belirsizlik hali kaybolur. Nefesinizi düşünmeye devam edin; kaybolan belirsizliğin yerini farkındalık aldı bile. Nefes alıp verdiğinizin farkındasınız.

Düşüncelerinizi nefesinizden uzaklaştırdığınız an belirsizlik eski yerine dönecek ve bilme arzusu benliğinizi yeniden kaplayacaktır. Nefesinizin farkına varıp kafanızdaki belirsizliğin kaybolduğu zaman dilimi ile belirsizliğin hüküm sürdüğü zaman dilimi arasındaki duygu farkını algılamaya başladığınızda vipassana meditasyonu yaptığınız söylenebilir. Basitçe aklınızın bir durum ile diğer bir durum arasında geçişini sağladınız ve belirsizliğin yokoluşunu gördünüz. İnsan aklı bir şeyin yokolduğunu gördüğü zaman, onun aslında varolmadığını anlama yetisine sahiptir.

Düşüncelerden kurtulmak

İstediğimiz şekilde yönlendiremeyeceğimiz hiçbir şey bizim değildir. Oysa bizler bizim olmayan şeylere bağlanarak acı çekeriz. Buddha, bedenlerimizin dahi bize ait olmadığını söyler. Yaşlanmayı kontrol edemeyiz; acıkmayı, hastalıkları kontrol edemeyiz. Kendi bedenimiz bizi dinlemez, o da bize ait değildir. Farkındalık meditasyonu ile düşüncelerimizi görür, onları bile kontrol edemediğimizin farkına varıp onlardan kurtulmayı başarırız. Düşüncelerden kurtulmak bizlere özgürlüğün kapılarını açar.


Bir sonraki yazımız: Basit Meditasyon: Nefes Teknikleri